Burgerjournalisten kenden we al langer. Gewone burgers die een stukje insturen naar de krant – zij het een column, zij het iets met échte nieuwswaarde – dat vervolgens wordt geplaatst. Vaak is de plaatsing van het stuk ook de enige beloning voor de amateur, die daar al dolgelukkig mee is. Beetje jammer voor de professional die op dezelfde plaats had kunnen staan. Kwantiteitskrant Metro gaat een stapje verder en betaalt per 1 januari voor ingezonden burgerfotografie – dat wil zeggen: voor de foto’s die in het blad of op de website verschijnen.

Metro Fototeam

Inzenden van een foto kan éénmalig of zo vaak als je zelf wil, via de speciaal voor Metro gemaakte “Scoopshot app” op je mobiele telefoon. Maar wil je regelmatig voor metro in actie komen, of zelfs op opdrachtbasis werken, dan kun je lid worden van het Metro Fototeam. Heb je een foto die Metro interessant vindt, dan bepaal je zelf de prijs waarvoor ze bij Metro de foto van je kunnen afnemen.

Onderwaardering van kwaliteit

Zo blijkt maar dat kwaliteit tegenwoordig van ondergeschikt belang is aan de menselijke waarde van een foto. Wat daarbij volgens mij meetelt is dat eigenlijk niet meer telt wat we met onze ogen zien. We kijken tegenwoordig via sociale netwerken naar de wereld. Pas als de beelden ervan van lage kwaliteit (en liefst bewogen of verkeerd belicht) zijn, hebben we het gevoel ergens bij te zijn geweest. Jammer. We zouden onze ogen (en onze foto’s) meer kwaliteit moeten gunnen.

Onderstaande video die is samengesteld door Harry Hilders bevat een selectie geweldige foto’s.

Digitale camera’s zijn geen sterren in het registreren van kleur; de ingebouwde belichtingsmeter meet alleen het geweerkaatste licht en niet het opvallend licht. Dat betekent eigenlijk dat de camera niet kan zien of een object van zichzelf licht of donker is. Klinkt technisch, maar dit is bijvoorbeeld de reden dat (avond-)sneeuwlandschappen er vaak zo ontzettend grijs op komen te staan; de camera ziet niet meer dat sneeuw licht van zichzelf is.

Min- en pluscorrectie

Je kan dat grijze tegengaan, door zelf de belichting te corrigeren. Een mincorrectie – een kortere sluitertijd en/of kleiner diafragma – voor donkerder en voor lichter een pluscorrectie: langere sluitertijd en/of groter diafragma.

Kiezen voor de juiste correctie.

Met je digitale camera kun je na het nemen van de foto een histogram bekijken. In dit grafiekje zie je de verdeling van helderheid in de opname. Heb je in het histogram een piek aan de linker of rechter kant, dan is je foto respectievelijk aan de donkere, of juist aan de lichte kant. Zorg dat de histogrammen niet van het plaatje “aflopen” – in de donkere of lichte gebieden raak je dan informatie kwijt, die je ook met bewerking achteraf niet terugkrijgt in je foto.

Het blijft fotografen over de hele wereld intrigeren. Het fotograferen van een druppel vloeistof zodra die uiteenspat op een (water)oppervlak. Het resultaat is veelal niet erg origineel meer (al is met soorten vloeistof, kleurstof en belichting nog steeds een bijzonder resultaat te behalen); de echte reden voor het maken van zo’n foto is toch wel het stukje kunst- en vliegwerk dat technisch nodig is om hem te kunnen schieten.

Zelf een keer proberen? In volgend filmpje wordt de hele benodigde opstelling uitvoerig belicht:

Het thuis fotograferen van een vallende druppel

Het fotograferen van een vallende druppel (in mid-air) is makkelijker dan een druppel fotograferen op het moment dat deze uiteenspat. Het enige dat je hiervoor nodig hebt is een statief, een goeie flitser, een breinaald, een druppelende kraan en een goede oog-hand-coördinatie:

1. Stel je camerastatief op, voor de kraan, halverwege de val van de druppel

2. Monteer je camera op het statief en stel de flitser in. Zet de sluitertijd snel als mogelijk bij de flitser.

3. Houdt de breinaald onder de kraan, zodat je scherp kunt stellen op de druppelafstand

4. Laat de kraan druppelen. Speel een beetje met de druppelfrequentie voor een variatie in je foto’s.

5. Oefen net zo lang met ontspannen, totdat je een vallende druppel te pakken hebt. Nog makkelijker: als je camera de optie biedt, kun je ook meerdere foto’s tegelijk laten maken, met één druk op de ontspanknop.

Fotomanipulatie kan de magie van een foto maken of breken. Alles is afhankelijk van de geloofwaardigheid van de manipulatie. Om die te bereiken is jarenlange oefening noodzakelijk. Maar heb je dat ervoor over, dan zijn er wel prachtige platen mogelijk. Het opent een hele wereld achter de werkelijke, waarin je evenveel kunt uitdrukken als een kunstschilder.

Hieronder vind je een selectie van acht goeie platen. Allemaal duidelijk gemanipuleerd, en toch slagen ze erin om het gewenste effect te bereiken. Een lach opwekken, de kijker verwonderen, of zich er helemaal in laten verliezen.

Fotograferen is heerlijk. Lekker op reis. De natuur in. Vrij. Niemand die je dwingt om iets af te hebben om 15.00. Of ligt het toch wel wat genuanceerder? Absoluut! Een fotograaf zijn kent ook zijn vervelende kanten. En wel om de volgende redenen…

Geen Vast inkomen

Het is lastig om als fotograaf in vaste dienst te komen bij een bedrijf. Fotografen worden bijna altijd ingehuurd op freelance basis. En dat kan nogal eens vervelend zijn voor je financiële planning. De huur moet toch betaalt worden, niet waar.

Concurrentie

De concurrentie op de professionele fotografiemarkt is moordend. Er zijn veel meer professional beschikbaar dan dat er werk is. Je specialiseren is een goede keuze. De kans dat er geen werk is in bepaalde niche is natuurlijk ook altijd aanwezig. Kies de juiste niche dat bij je persoonlijkheid past en waar voldoende werk in te vinden is.

Je werk verschijnt in publicaties waarvoor je geen toestemming hebt gegeven.

Ja hoor. Je ziet jouw foto verschijnen op internet of in een print publicatie waarvoor je geen geld hebt gekregen of toestemming voor hebt gegeven. Dat is natuurlijk heel vervelend.

Amateurs!

Iedereen kan een foto maken. Iedereen kan op het knopje drukken. Maar dan heb je natuurlijk niet meteen een goede foto. Doordat de apparatuur van tegenwoordig niet meer zo prijzig is, lijkt het alsof veel mensen ook kunnen fotograferen. Maar de apparatuur alleen is voor maar 50% belangrijk. De andere 50% komt toch echt van de bloed zweet en tranen van de professionele fotograaf. Veels te vaak maak het mee dat er een goedkope amateurfotograaf wordt ingeschakelt om een fotoreportage te maken. Maar goedkoop is duurkoop zeg ik altijd maar.

Mensen willen veel voor weinig

Mensen willen nu eenmaal veel resultaat. Veel van alles voor weinig geld of moeite. Dat zit in onze aard. Niet altijd verkeerd. Maar toch vervelend voor ons professioneel fotografen.

Het lijkt voor menig buitenstaander natuurlijk erg makkelijk wat je doet. Je hebt een dure camera gekocht et voila, iedereen kan fotograferen. Maar zo ligt het niet. Er gaan vele uren en jaren overheen voordat je een echt goede fotograaf bent. Maar als je dan een paar foto’s hebt geschoten vragen mensen doodleuk of je er eentje kunt opsturen. Het is ook niet duur om een foto op te sturen. Maar de tijd die erin is gaan zitten om de milliseconde op de gevoelige plaat vast te leggen heeft jaren aan oefening gekost. Er is een mooi uitspraak van Picasso “It took me 30 years to paint this bull in 5 minutes.” Een geweldige quote als je het mij vraagt.

Een aardige foto is niet zomaar een aardige foto. Een perfecte foto is niet zomaar en perfecte foto. Er zijn grote verschillen.

Maar wat maakt een foto, nu een perfecte foto. Heeft het niet te maken met smaak en andere factoren zoals leeftijd en uit welk milieu je komt? Natuurlijk. Daar heeft het ook enigszins mee te maken. Maar er zijn meer factoren die een rol spelen. Factoren die je kunt herleiden uit de foto en goede inschatting kunt geven of het een aardige foto of een perfecte foto. Ik geef 3 manieren om het vast te stellen.

Afleidende Elementen

Het is belangrijk dat de elementen in een foto een rol hebben in het foto verhaal. Het moet iets toevoegen en niet afleiden van het hoofdonderwerp. Ook schaduwen kunnen een foto maken of breken. Als je een foto analyseert is het belangrijk om meer naar de omgeving te kijken dan naar het onderwerp. Het onderwerp komt er in de meeste gevallen goed op. Maar let op de elementen op de achtergrond. Die kunnen storen.

Lijnen zorgen er voor dat een toeschouwer een kant wordt opgeleid met zijn ogen. Als een lijn verkeerd is gefotografeerd kan dat (onderbewust) storen.

Compositie en Balans

Er bestaan verschillende compositie technieken die een scene kunnen versterken en tot een perfecte foto leiden. Bijvoorbeeld de ⅓ regel is belangrijk. Plaats nooit een onderwerp direct in het midden van een foto. Uiteraard zijn er uitzonderingen. Maar het is wel een veilige methode die heel vaak werkt.

Cliche’s

Je ziet heel veel cliché fotografie om je heen dagelijks. Magazines, billboards en foto’s van vrienden op facebook. Er zijn er helaas veel. Het grappige is dat we allemaal cliche foto’s maken in ons leven. Zelfs als fotograaf. Soms word je ook gedwongen, natuurlijk… Door familie of je vriendin. Het is ook een vorm van veiligheid. “Maak maar een foto van dat mooie bloemetje. Dat is altijd leuk.” Dat zijn opmerkingen die je vaak hoort bij het maken van foto’s.

Ook veel stock foto’s zitten vol met clichés. Kijk maar naar een paar sites met stock fotografie. Blijkbaar verkoopt het nog steeds goed. Maar helaas gaat de kwaliteit van een foto achteruit. Een cliche foto kan leuk zijn, maar kan helaas nooit perfect worden genoemd.

Stel je voor. Je zit achter internet een beetje inspiratie op te doen voor je volgende foto opdracht en je ziet een foto voorbij vliegen die door jouw is gemaakt. Wat doe je dan?

Ik denk dat menig fotograaf, zeker als degene algemene foto’s schiet hier mee te maken heeft gekregen of nog krijgt. Het is heel makkelijk om even op kopieren te klikken op elke website en deze in een fotobewerkingsprogramma te plakken. Geen kunst aan. Maar wat doe je als het jouw overkomt. Wat zijn je rechten?

Word de foto wel ongerechtmatig gebruikt

Is het wel het geval dat jouw foto(s) onrechtmatig wordt gebruikt? Wellicht heb je ergens op internet je foto geplaatst waarbij je de instellingen verkeerd hebt staan. Op flickr bijvoorbeeld kun je aangeven of een foto vrij is om te gebruiken of niet. Dus check dit nog eens opnieuw voor de betreffende foto. Als je er tijd voor hebt. Alle foto’s die je online hebt gezet.

Vermelden op de Foto zelf

Als je een foto hebt gemaakt en eventueel bewerkt is het verstandig om een er een watermerk op aan te brengen. Zeker een lastig watermerk dat lastig is om te verwijderen maakt het een stuk minder aantrekkelijk om te gebruiken. Zet niet de gewone foto online, maar gebruik van degene met watermerk.

Het blijft altijd lastig om een foto te beschermen. Het internet maakt het zo makkelijk om te stelen. En de persoon die het kopieert staat er heel vaak niet bij stil van hoeveel werk het je heeft gekost om het te maken. Probeer zo goed mogelijk je foto’s te beschermen door instellingen en watermerken. Plaats de echt exclusieve foto’s alleen op en publiceer het niet online. Alleen in een goed beveiligde omgeving.

Het sinds een paar jaar een trend. Oude familiefoto’s, foto’s van feesten van 40 jaar terug. Gewone mensen in gewone situaties. Daarnaast worden soms dat soort foto’s (als ze uiteraard esthetisch verantwoord zijn) uitgeroepen tot kunst.

Het ligt een beetje in het verlengde van “gevonden foto’s”. Mensen die alledaagse foto’s op markten kopen voor hun verzameling. Soms kopen ze foto’s van één bepaald thema. Alleen honden of alleen portretten bijvoorbeeld.

Iedereen!

Het grappige aan amateurfotografie is dat iedereen er aan mee werkt. Hele families maken foto’s. Grootouders die foto’s maken van hun kleinkinderen. Ouders die foto’s maken van hun ouders. Iedereen werkt er aan mee.

Kunst!

Maar om een amateurfoto uit te roepen tot kunst moet het toch al wat jaren oud zijn. Vaak worden de foto’s op hun echte kwaliteit beoordeeld door externe personen. Eventueel galeriehouders die in een bepaalde foto tot kunst uitroepen.

Kijk eens naar de foto’s hieronder. Is dit kunst?

Het woord “paparazzi” is het meervoud van het woord “paparazzo” wat celebrity fotograaf betekent. Het werk van de paparazzi is om foto’s te maken van bekende en minder bekende personen voor in de verschillende bladen en websites. Puur om de entertainment waarde voor de fans en nieuwsgierigen.

Sommige kranten en veel andere media bedrijven maken gebruik van de diensten van de paparazzi. Ondanks de niet altijd even ethische manieren van werken leveren ze vaak wel de exclusieve foto’s.

Maar hoe schiet je nu zelf foto’s als een paparazzi. Ik neem je even kort mee in deze wondere wereld.

Digitale Camera

Zorg voor een kwalitatief goede camera. Een DSLR met een telelens. Ook moet de camera goed tegen slecht weer kunnen. Spatwaterdicht is een must. Vooral als je je als paparazzi achter bomen en in vuilnisbakken moet verschuilen.

Kleed je als Paparazzi

Kleed je als een echte paparazzo. Gehuld in een kaki vest waarin je al je materialen kunt meenemen. Lens schoonmaakdoekjes. Snacks en water zijn ook niet overbodig. Soms moet je uren wachten op een goede kiek.

Achtervolgen

Als echte paparazzo ben je direct al niet populair bij bekende personen. Dus een irritant achtervolgen van je onderwerp is part-of-the-job. Dus wees gewaarschuwd. Je moet tegen fysieke klappen kunnen.

Mocht je toch wat netter willen gedragen moet je niet de personen voor de voeten lopen. Niet inbreuk maken op wat de personen aan het doen zijn.

Succes met het worden van paparazzo. De één is er voor in de wieg gelegd. De ander niet. Ik in ieder geval niet.